Minister Dekker maakt net voor het eind van het jaar al haar beleidsnotities bekend. Haar notitie over de toekomst van corporaties verscheen op 14 december, op 20 december werden de grenzen voor de betaalbaarheidsheffing bekend gemaakt; op 21 december de WOZ-grenzen voor de verschillende huurregimes en tenslotte op 22 december de concrete voorstellen voor huurbeleid.
De Huurdersvereniging Amsterdam overziet het totaalbeeld en constateert een grote bedreiging voor zowel de huurders als de corporatiesector. De plannen van Dekker voor de corporaties gaan vooral in op de wens van EU om geen staatssteun te gebruiken voor huurwoningen. Dekker trekt een zogenaamde “Chinese Muur” tussen de met staatssteun gefinancierde sociale activiteiten en de zonder staatssteun met de markt concurrerende activiteiten. De WOZ-grens voor de sociale huurwoningen ligt in Amsterdam nu bij een bedrag tot aan 195.000 euro. De corporaties mogen deze vrijkomende woningen met ingang van 2007 alleen nog sociaal verhuren aan inkomensgroepen tot aan de ziekenfondsgrens (33.000). Er worden enorme bedragen van de corporaties gevraagd die op de huurders zullen worden verhaald en de wil tot investeren wordt ontmoedigd. De beleidsruimte voor de huurverhogingen komen vooral in de particuliere huursector terecht, die op geen enkele manier zijn gebonden aan sociaal investeren in de woningvoorraad of de leefbaarheid in de stad.
Woningvoorraad in Amsterdam te klein voor inkomens tot aan anderhalf maal modaal
Voor Amsterdam zijn de voorstellen van Dekker voor woningzoekenden uitermate ongelukkig. In de voorstellen van Dekker kunnen woningzoekenden met een inkomen vanaf 33.000 met ingang van 1-1-2007 alleen nog maar huren in de vrije sector. Tot nu toe is het ook mogelijk om met een hoger inkomen een woning in de sociale sector te huren net zoals mensen met lagere inkomens duurdere woningen kunnen huren. Dit is vooral van belang voor huishoudens tot anderhalf keer modaal (45.000). Door de schaarste op de woningmarkt zijn de prijzen voor koopwoningen in Amsterdam hoger dan het landelijke gemiddelde. De koopwoningen zijn dan ook nauwelijks bereikbaar voor deze groep, evenals huurwoningen met huren die fors boven de liberalisatiegrens van 604,73 liggen.
De woningvoorraad tot een WOZ-waarde van 195.000 in Amsterdam is te klein voor de inkomensgroep tot aan anderhalf maal modaal. Moeten deze mensen naar Almere verhuizen?
Maatregelen treffen vooral Amsterdam hard
In Amsterdam zullen er in plaats van de huidige 4% geliberaliseerde huurwoning 6% geliberaliseerd zijn. In de sociale sector gaat het om 2% van het totaal aantal huurwoningen. In de particuliere sector om 4%. Vooral de particuliere markt zal verdienen geld gaan verdienen in het centrum en Oud-Zuid. Hier staat geen enkele verplichting tegenover. Dekker schendt hiermee haar toezegging in het debat op 13 juni 2005 dat per 1 juli 2006 5% geliberaliseerd is én blijft.
Uiterlijk in 2010 worden ook alle woningen uit het overgangsgebied geliberaliseerd. Het gaat in Amsterdam om 24%. Het overgangsgebied betreft woningen met een WOZ-waarde tussen de 195.000 en de 295.00. Deze woningen vallen nu nog onder de huurprijzenwet en de door VROM voorgeschreven huurverhogingen.Deze huurverhogingen zijn overigens hoger dan voor de woningen met een lagere WOZ-waarde.Totaal komen er door de hoge marktwaarde dan uiteindelijk 30% van de huurwoningen in het geliberaliseerde gebied terecht. Dekker houdt zich wat Amsterdam betreft dus niet aan haar belofte: er zou 5% geliberaliseerd zijn en 20 % van de woningvoorraad zou in het geliberaliseerde gebied vallen.
Beleid Dekker leidt tot segregatie
Woningen met een WOZ-waarde boven 195.000 vallen automatisch in het overgangsgebied en woningen boven de 295.000 in het geliberaliseerde gebied. Voor de woningen in het overgangsgebied zullen corporaties commerciële tarieven moeten berekenen voor het onderhoud en beheer. Dit betekent dat vooral woningen in gewilde gebieden en van een betere kwaliteit worden voorbehouden aan huishouden boven de ziekenfondsgrens tenzij de corporaties bereid zijn om voor deze huurders lagere huren te vragen. Ook bij nieuwbouwwoningen zijn WOZ-waarden zo hoog dat corporaties extra veel onrendabel moeten investeren. Terwijl zij voor deze woningen ook commerciële tarieven moeten berekenen.
Corporaties gedwongen om marktpotentie te benutten
De corporaties moeten geld brengen naar Den Haag. Voor alle woningen met een WOZ waarde tot 295.000 moet de zo genoemde heffingsbijdrage worden betaald. Er wordt dus ook betaald voor woningen die in het overgangsgebied liggen en met ingang van 2007 niet meer bereikbaar mogen zijn voor de woningzoekende huishoudens tot aan de voormalige ziekenfondsgrens. In feite gaat het om de bijdrage van de corporaties aan de huursubsidie die het rijk zelf minder betaalt. De bijdrage in 2006 is € 0,96 per 1000 euro van de WOZ-waarde van een woning maar de bijdrage gaat per jaar omhoog.Daarnaast moet er met ingang van 2006 ook vennootschapsbelasting worden betaald over de zogenaamde commerciële activiteiten van de corporaties. Corporaties zullen de huren moeten verhogen van woningen met een hoge marktwaarde.
Corporaties hebben beleid niet meer in eigen hand
Door deze maatregelen zal de WOZ-waarde van een woning bepalen aan wie een woning verhuurd kan worden. Ook wordt investeren in de woonomgeving ontmoedigd omdat dit kan leiden tot een stijging van de WOZ- waarde waardoor een woning naar het commerciële deel van de corporatie moet verhuizen. Andersom kan door omstandigheden van buitenaf: een gebied wordt minder gewild de woning in waarde dalen en weer naar het sociale deel van de bedrijfsvoering gaan en voor een andere doelgroep moeten worden bestemd.
Léon Vlasblom, voorzitter van Huurdersvereniging Amsterdam: ”Je zou nu toch denken dat huurders samen met de corporaties in Den Haag gaan protesteren.”
Aanvullende informatie hier